OVERLASTVERMINDERING LANGS DE BRABANTROUTE, DE POPPENKAST VAN STIENTJE VAN VELTHOVEN

OVERLASTVERMINDERING LANGS DE BRABANTROUTE, DE POPPENKAST VAN STIENTJE VAN VELTHOVEN

Het zware goederen-en passagierstransport over de Brabantroute geeft meer en meer overlast voor omwonenden van dit spoor. In 2017 heeft Prorail het spoor op de Brabantroute aangepast om meer en sneller treinverkeer te faciliteren. In dat jaar is ook de dienstregeling aangepast. Als omwonenden aan het spoor mag je verwachten dat Prorail zich redelijk en billijk opstelt en naar een goed nabuurschap streeft. Echter sindsdien is er beduidend meer trillings- en geluidsoverlast (75 decibel +) van het treinverkeer op de Brabantroute. Scheuren in huizen en een sterk verstoorde leefomgeving leiden tot zorgen en lichamelijke klachten.
In diverse gemeenten zijn burgerinitiatieven ontstaan om iets aan deze overlast te doen. Er is contact gezocht met de verantwoordelijke partijen; het Ministerie van I&W, Prorail en NS. Inmiddels zitten we al 2 jaar in overleg met I&W, Prorail en NS met als doel om de trrilingsoverlast te verminderen (kamerbrief 18juli 2019)[1]

Hierdoor is er een joint fact finding (JFF) opgericht. Wat heeft Stientje van Velthoven bedoeld met die constructieve samenwerking en wat is nu het resultaat van die JFF?

Hieronder wordt puntsgewijs omschreven waarom Oisterwijk trilt de constructieve samenwerking met I&W, Prorail en NS als een poppenkast ervaart:

  1. De trillings- en geluidsoverlast van het treinverkeer aan de Brabantroute is erkend door Prorail. Movaris heeft onderzoek gedaan naar de trillingen die veroorzaakt worden door de intercity direct (Eindhoven- Den Haag). Deze intercity wordt getrokken door een TRAXX locomotief die ontwikkeld is voor langzaam goederenvervoer. In Canada trekt de TRAXX locomotief lange goederenwagons met 10 km/uur. Voor deze locomotief is door de NS gekozen na het debacle Fyra. De TRAXX rijdt met 140 km/uur over de Brabantroute. Dat deze trein schade veroorzaakt aan het spoor is bij technici algemeen bekend en voor niet-technici , zijn de specificaties over deze TRAXX te vinden in het volgende boek[2].  De NS is hiervan op de hoogte. Prorail ontvangt schadeclaims veroorzaakt door deze TRAXX locomotief[3].. Deze TRAXX evenals de te zware en sterk verouderde goederentreinen veroorzaken teveel overlast. Er wordt overmatig veel onderhoud gepleegd om het spoor berijdbaar te houden. Doordat het spoor daarnaast overmatig vaak wordt gebruikt, is de trillings- en geluidsoverlast enorm toegenomen. Legertanks rijden toch ook niet dag en nacht door de bebouwde kom.

  2. Tijdens “het constructieve samenwerken” worden er vanuit de bewonersgroepen ideeën aangedragen zoals langzamer rijden en aanpassingen aan het spoor. Al deze ideeën worden weggeveegd omdat ze te duur zijn, er andere belanghebbenden (bijv. ROVER en de transportsector) of andere prioriteiten zijn. Durflex, strailoverwegen en undersleeperpads worden al jaren met succes toegepast tegen trillingsoverlast in Duitsland en België.
    In Oisterwijk is beloofd door Prorail om Durflex te plaatsen. Helaas gaat dat niet door en het is aannemelijk dat het Oisterwijkse spoor in zo’n slechte staat is dat Durflex helemaal niet meer toepasbaar is.

  3. Op dit moment is er voor trillingsoverlast nog geen wettelijke norm vastgesteld. Dat trillingen schade kunnen veroorzaken aan gebouwen kan volgens Prorail nog niet worden vastgesteld. Het RIVM is in opdracht van I&W een onderzoek gestart over de normering van de trillingen die waarschijnlijk schade veroorzaken aan gebouwen. Er worden verschillende methodes vergeleken en onderzocht[4].
    In Tricht heeft een onderzoek plaatsgevonden waarbij ook veel trillingen (rotaties) met een lage frequentie zijn gemeten (tiltmetingen). Deze kunnen niet gemeten worden door de tot nu toe gebruikte versnellingsmeters. Dit soort golfpatronen kunnen zeker ook leiden tot (vermoeiing) schade. Prorail is in onderhandeling met de opdrachtgever over dit onderzoek. Over de  bevindingen van dit onderzoek is geen transparantie. Tiltmetingen worden gebruikt voor het monitoren van de veiligheid bij kerncentrales, bruggen en tunnels en kunnen ook daadwerkelijk schade vastleggen[5].

Het RIVM neemt deze andere manier van meten niet mee in het vaststellen van een “nieuwe” norm. Een “nieuwe” norm gebaseerd op “oude” meetmethodieken. Het is niet duidelijk waarom I&W het RIVM geen opdracht hebben gegeven om tiltmetingen mee te nemen in die “nieuwe” norm voor trillingen. Volgens Oisterwijk trilt keurt hier de slager zijn eigen vlees!

  • De geluidsnormen worden aan de Brabantroute al jaren overschreden. I&W heeft het plafond verhoogd waarmee een soort van toestemming is gegeven voor de overlast. In 2021 zit de Brabantroute (Oisterwijk en Tilburg) in de realisatiefase voor geluidschermen. Het is inmiddels duidelijk dat de realisatiefase niet betekent dat er daadwerkelijk in 2021 geluidsschermen komen. Op welke termijn die schermen er wel komen, laat Prorail in het midden. Dat doet vermoeden dat ook de geluidsschermen geen prioriteit hebben. Ondertussen worden elk uur van de dag de geluidsnormen volgens de wet van ons eigen I&W overschreden. Het WHO heeft richtlijnen voor geluidsoverlast vastgesteld. Het RIVM heeft hierover in juni 2020 over deze richtlijnen gerapporteerd. In deze rapportage zijn aanbevelingen te lezen om het gezondheidsrisico te beperken voor ongeveer 1 miljoen mensen die overlast hebben van geluid[6].

I&W is verantwoordelijk voor een gezonde en duurzame leefomgeving en infrastructuur[7]. Oisterwijk trilt had vertrouwen in het overleg met overheid I&W, Prorail en NS om mee te denken over de oplossingen voor de trillings- en geluidsproblematiek. Na 2 jaar overleg (kosten worden betaald door gemeenschapsgeld)  is dit vertrouwen als sneeuw voor de zon verdwenen nadat vorige week bekend werd gemaakt dat op de Brabantroute nog meer goederentreinen gaan rijden[8].
En hoe staat het met de aansluiting van de Betuwelijn? Die zou ons toch voor een groot deel verlossen van het goederenverkeer door de bebouwde kom? Ook hier blijft de overheid in gebreke.

Inmiddels is het beeld van Stientje van Velthoven en haar poppenkast duidelijk. Stientje van Velthoven zit gevangen in een (bureaucratisch) systeem. Economische belangen gaan vóór een goede leefomgeving en gezondheid van de bewoners aan het spoor. Extra inzicht in de werkwijze van Prorail/ NS en I&W is te lezen in het volgende artikel[9] uit 2013. De werkwijze van Prorail/NS en I&W is nog niet veel veranderd en de acties van de verantwoordelijke instanties om overlast van de Brabantroute te verminderen, lijken meer op een demagogische poppenkast.

Wij blijven graag in gesprek met Prorail/NS en I&W maar verwachten wel concrete acties die de overlast van het spoorvervoer verminderen.

Met vriendelijke groet

Oisterwijk trilt


[1] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/07/18/voortgang-spoorgoederenvervoer-en-betuweroute.

[2] http://www.joernpachl.de/hsb.htm.

[3] https://www.spoorpro.nl/spoorbouw/2018/03/07/infraspeed-dient-claim-in-bij-I&W-voor-schade-aan-hsl-zuid/

[4]  https://www.rivm.nl/publicaties/uniform-rekenmodel-voor-spoortrillingen-2016-ontwikkelingsmogelijkheden

[5] https://www.ondergroningen.nl/tiltmetingen-waarom/

[6] https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2020/06/05/bijlage-1-rivm-rapport-motie-schonis-en-de-who-richtlijnen-voor-omgevingsgeluid-2018/bijlage-1-rivm-rapport-motie-schonis-en-de-who-richtlijnen-voor-omgevingsgeluid-2018.pdf

[7] https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-en-waterstaat/het-verhaal-van-I&W.

[8] https://www.prorail.nl/nieuws/meer-mogelijkheden-voor-goederentreinen-naar-rotterdamse-haven

[9] http://ptadc.nl/OVM-15_artikel_Arco_Sierts_7-2-2013.pdf 

Brief aan Minister en 2e Kamer

Beste mensen,
Hierbij onze gezamenlijke brief zoals die afgelopen maandag is verzonden naar de Tweede Kamer en beide ministers.
Wat ons betreft een mooi resultaat van landelijke samenwerking!
Willen jullie svp de brief breed verspreiden naar jullie achterban, lokale media, via website, Facebook, twitter… en niet te vergeten naar jullie gemeente en provincie?
De Telegraaf kreeg van ons de primeur en schreef vanmorgen nav onze brief een artikel op pagina 10/11.
Morgenochtend gaat een kleine delegatie van ons naar het Algemeen Overleg (AO) spoor van de commissie Infrastructuur en Waterstaat (10:00u). Ons is toegezegd dat de minister voorafgaand aan het overleg/debat onze brief in ontvangst neemt evenals een aantal kamerleden. We hopen op aanwezigheid pers voor nog meer ‘exposure’.

Open brief Aan: 

Artikel BD 26 december 2019

Wethouder Dankers van Oisterwijk presenteert de begroting voor 2019.

Wethouder Dankers van Oisterwijk presenteert de begroting voor 2019. © Gemeente Oisterwijk

‘Sorry Rover’, zegt wethouder Oisterwijk, ‘maar ik maak me hard voor langzame intercity’s’

OISTERWIJK – De kritiek van reizigersorganisatie Rover op de proef met langzamer rijdende intercitytreinen wekt de ergernis van het Oisterwijks gemeentebestuur. Tom Tacken 26-12-19, 13:57 Laatste update: 14:16 Bron: BD

‘Reizigersorganisatie Rover heeft blijkbaar geen idee wat de inwoners van onder andere Oisterwijk die langs het spoor wonen dagelijks doormaken’, laat wethouder Dion Dankers (PGB) weten. ‘Als het positieve effect van langzamer rijden aanblijft gedurende de proef zal ik me er hard voor maken dat ze tot de komst van de nieuwe intercitytreinen langzamer blijven rijden. Sorry Rover.’

Vaart minderen

In Oisterwijk, Rijen en Dorst klagen aanwonenden over trillingen door het spoor. ProRail zoekt als spoorbeheerder naar oplossingen en is bij wijze van experiment met de NS overeengekomen dat hun intercity’s vaart minderen op het traject tussen Breda en Boxtel.

Aanwonenden in Oisterwijk en Dorst zijn voorzichtig optimistisch over de proef.

Klik hier voor het BD-dossier over de trillingsoverlast langs het spoor

Reactie Oisterwijk Trilt

Ik, Ruud Karstens, woon aan de Brabantroute en onderschrijf het relaas van Dion van der Sande van Oisterwijk Trilt als reactie op het artikel in BN De Stem. Als aanvulling kan ik Rover mededelen dat de suggestie wordt gewekt dat de trillingsoverlast wordt verweten aan de locomotieven. Inmiddels heeft een uitvoerig onafhankelijk trillingsonderzoek plaatsgevonden en is feitelijk vastgesteld dat de locomotieven (Traxx) die aan de voor en achterzijde van de intercity’s Direct is gekoppeld, wel degelijk bovenmatige trillingen veroorzaakt.

De problematiek omtrent de zwaarte van dit type trein in combinatie met de snelheid speelt op de gehele Brabantroute. Ook de aanpassingen aan delen van het spoorbed heeft een negatieve invloed op het woongenot veroorzaakt, waardoor ook veel goederentreinen de nodige overlast veroorzaakt. Niet voor niets zijn de gemeenten en actiegroepen Oisterwijk Trilt, Dorst Trilt en Rijen Trilt verenigd om Overheid/ProRail te bewegen zo snel mogelijk de kwestie op te lossen. 

Het RIVM is inmiddels ook een onderzoek gestart. Ik onderschrijf dan ook het reactie van Dion van der Sande dat die enkele minuut langer reizen totaal niet in verhouding staat met de overlast, schade en gezondheidsklachten voor veel bewoners die aan de Brabantroute wonen. Wij onderschrijven het nut van (snelle) treinen zeker in het kader van duurzaamheid. Dat we in een wereld zijn beland waarin meer en meer en sneller en sneller de boventoon voert, heeft nu zijn weerslag op vele gebieden hetgeen in de afgelopen periode in Nederland wel duidelijk is geworden. Nu ook op het spoor. Het kan niet zo zijn dat alleen het belang van reizigers voorop staat.

Ik doe hierbij een oproep aan Rover om samen met gemeenten en actiegroepen op te trekken en een vuist te maken naar de Overheid/ProRail om te gaan voor een oplossing waarbij alle partijen een voordeel hebben. Wij denken aan spoorboekloos (meer treinen) rijden waarbij de punctualiteit niet meer het uitgangspunt is. Maar ook het aanpassen van het spoornetwerk zodat het treinverkeer voor in de toekomst een duurzame oplossing is voor alle inwoners van Nederland.

Oisterwijk Trilt

Langere goederentreinen

Geen extra goederentreinen op Brabantroute, maar ze worden wel 740 meter lang

DORST/RIJEN – Twintig goederentreinen op de Brabantroute worden circa honderd tot tweehonderd meter langer. Het gaat om zogeheten containertreinen van 740 meter lengte uit Duitsland die bij Venlo de grens over rijden op weg naar de Rotterdamse haven. Rob Musters 27-09-19, 13:03 Laatste update: 13:16 Bron: BN DeStem

Eerder werd gemeld dat het om extra treinen zou gaan, maar dat is niet het geval. Het gaat om treinen die nu ook al op het spoor rijden. 

Onrust in Dorst en Rijen

Het nieuws over de vermeende extra treinen zorgde voor onrust onder de bewoners van Dorst en Rijen, omdat de dorpen nu al veel overlast ervaren van de goederentreinen en de personentreinen met Traxx-locomotieven. Er is echter geen sprake van extra treinen. ProRail heeft vorig jaar wel enkele testen uitgevoerd met langere goederentreinen. Dat leverde geen problemen op.

Het scheelt op weekbasis een goederen­trein die anders apart had moeten rijden.”René Vegter, Woordvoerder ProRail

Extra wagons

Het langer maken van goederentreinen wordt langzaam geïntroduceerd. Uiteindelijk gaat het wekelijks om twintig reeds bestaande ritten waarbij de treinen meer wagons moeten trekken. Woordvoerder René Vegter van ProRail: ,,Het zijn tien treinen heen en tien treinen terug. De extra wagons die worden meegenomen verdeeld over de twintig treinen schelen op weekbasis circa een goederentrein die anders apart had moeten rijden.” 

Enorme concurrentie

ProRail schakelt over op langere goederentreinen vanwege de ‘enorme concurrentie van het vervoer over de weg’. Daarom zijn spoorgoederenvervoerders gebaat bij lagere kosten. De inzet van langere treinen is een manier om die kosten te verlagen. Je hebt minder machinisten nodig en het bespaart op de huur van dure locomotieven.